Sztuczna inteligencja zabiera pierwsze prace: dlaczego absolwentom jest coraz trudniej

Sztuczna inteligencja budzi zachwyt i lek, a ja staram sie tlumaczyc, co ona naprawde potrafi, dlatego dzis chce sie przyjrzec jednemu z jej najbardziej konkretnych i namacalnych skutkow, ktory dotyka mlodych ludzi na starcie kariery, czyli stopniowemu znikaniu prac dla poczatkujacych z rynku.

To temat, ktory czesto ginie w wielkich naglowkach o przelomowych modelach, a przeciez chodzi o cos bardzo ludzkiego, o pierwsza prace, ktora od pokolen byla przepustka do zawodu, i wlasnie ta przepustka staje sie dzis coraz trudniejsza do zdobycia dla swiezo upieczonych absolwentow.

Trudny rynek dla absolwentow

Dane malują dosc ponury obraz, bo rok 2026 zapowiada sie jako jeden z najtrudniejszych rynkow pracy dla poczatkujacych od lat, a pracodawcy prognozuja zaledwie okolo poltora procenta wzrostu zatrudnienia dla rocznika 2026 w porownaniu z rokiem poprzednim, co jest wartoscia wrecz symboliczna.

Widac to takze w statystykach bezrobocia, poniewaz w niektorych krajach bezrobocie wsrod mlodych absolwentow w wieku od dwudziestu dwoch do dwudziestu siedmiu lat siegnelo okolo pieciu i szesc dziesiatych procenta, znaczaco powyzej ogolnej stopy bezrobocia, i rosnie mniej wiecej dwa razy szybciej niz w reszcie rynku.

Co wazne, nie jest to problem zamkniety w jednym kraju, lecz szerszy trend obserwowany na calym swiecie, rowniez w Europie, gdzie firmy coraz smielej sięgaja po narzedzia sztucznej inteligencji, a mlodzi kandydaci odczuwaja tego skutki jako pierwsi, zanim zdaza na dobre wejsc do zawodu.

Ktore prace znikaja

Aby zrozumiec, dlaczego tak sie dzieje, trzeba spojrzec na charakter tych stanowisk, poniewaz wiele zadan, ktore kiedys byly szczeblem wejscia do kariery, jak prace administracyjne, proste wprowadzanie danych czy podstawowe programowanie, jest wlasnie tym, co sztuczna inteligencja przejmuje najszybciej i najchetniej.

Skutki widac zwlaszcza w branzy technologicznej, gdzie liczba ofert dla poczatkujacych w tworzeniu oprogramowania i analizie danych gwaltownie spadla, a niektore dane wskazuja nawet na okolo szescdziesieciosiedmioprocentowy spadek liczby ogloszen dla juniorow, co jeszcze niedawno byloby nie do pomyslenia.

W szerszej skali widac wrecz dwa rownolegle kryzysy, bo z jednej strony doswiadczeni pracownicy bywaja zwalniani w imie mozliwosci sztucznej inteligencji, ktore czesto jeszcze nie istnieja, a z drugiej strony absolwenci odkrywaja, ze potrzebne im stanowiska startowe po prostu wyparowaly z rynku.

Paradoks i nadzieja

Cala ta historia ma jednak fascynujacy paradoks, poniewaz w jednym z badan az szescdziesiat siedem procent prezesow firm deklaruje, ze spodziewa sie, iz sztuczna inteligencja wrecz zwiekszy zatrudnienie poczatkujacych w 2026 roku, poniewaz dzieki niej mlody pracownik szybciej stanie sie produktywny.

Ta optymistyczna deklaracja stoi jednak w wyraznej sprzecznosci z tym, czego naprawde doswiadczaja absolwenci, i to napiecie miedzy obietnica a rzeczywistoscia najlepiej pokazuje, jak trudno dzis przewidziec, czy sztuczna inteligencja ostatecznie zniszczy, czy jednak stworzy miejsca pracy dla mlodych.

Moj wniosek jest taki, ze sztuczna inteligencja nie tyle likwiduje prace, co przesuwa poprzeczke, wymagajac od mlodych, by od pierwszego dnia wnosili wiecej niz kiedys, dlatego najlepsza rada brzmi, by traktowac te narzedzia jako sojusznika i uczyc sie z nimi wspolpracowac, zamiast rywalizowac o zadania, ktore i tak zostana zautomatyzowane.